Systemy ekspertowe w nauczaniu na odległość. Przykłady zastosowań

Jolanta Szulc

Abstrakt


Celem artykułu jest wskazanie możliwości wykorzystania systemów ekspertowych w nauczaniu na odległość. W artykule przedstawiono standardy e-learningu, inteligentne systemy nauczania, zaliczane do najwyżej zorganizowanych systemów komputerowego wspomagania procesu edukacyjnego, oraz przykłady zastosowań systemów ekspertowych. Literaturę przedmiotu zebrano na podstawie analizy zawartości bibliograficznych baz danych: ERIC (1966-) i INSPEC (1969-). Wybrano reprezentatywne przykłady systemów stosowanych w edukacji, do nauczania języków obcych, matematyki i muzyki. Omówiono zintegrowany system szkoleniowy, pozwalający na dostosowanie nauczania do indywidualnych cech ucznia. Zwrócono szczególną uwagę na systemy ekspertowe z interfejsem w języku naturalnym. W zakończeniu wskazano na możliwości zastosowania e-learningu z wykorzystaniem systemów ekspertowych do wspomagania nauczania i uczenia się oraz w kształceniu użytkowników bibliotek.

Słowa kluczowe


e-learning; inteligentne systemy nauczania; systemy ekspertowe;

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


AITECH. Artificial Intelligency Laboratory [online], 2011 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://aitech.pl/component/option,com_frontpage/Itemid,155/lang,ISO-8859-2/.

Asimov the Chatbot [online], 2011 [dostęp: 2011-07-01-01]. Dostępny w World Wide Web: http://asimovsoftware.com/.

Borysewicz W., Interoperacyjne kursy e-learningowe: analiza standardu IMS Common Cartridge, „Prace Naukowo-Badawcze Instytutu Maszyn Matematycznych. Seria ABC.IT”, 2008, nr 10, s. 23-36.

Boulet M., The use of Images in intelligent advisor systems. In Braden R. A., Baca J. C., Beauchamp D. G. (ed.), Art, Science & Visual Literacy: selected readings from the Annual Conference of the International Visual Literacy Association (24th, Pittsburgh, PA, September 30-October 4, 1992), Blacksburg, 1993, s. 296-300.

Brandão M., Wiggins G., Pain H., Computers in music education. In Proceedings of the AISB’99 Symposium on Musical Creativity, Edinburgh, 1999, s. 82-88.

Bryniarski E., Nauczanie ekspertowe na odległość. In Migdałek J., Kędzierska B. (red.), Informatyczne przygotowanie nauczycieli: kształcenie zdalne, uwarunkowania, bariery, prognozy, Kraków, 2003, s. 233-253.

Cholewa W., Pedrycz W., Systemy doradcze, Gliwice, 1987, s. 20.

Cimiano P., Haase P., Heizmann J., Porting natural language interfaces between domains: an experimental user study with the orakel system. In IUI ’07: Proceedings of the 12th international conference on Intelligent user interfaces, New York, 2007, s. 180-189.

CONTINUATOR: raise the machine [online], 2011 [dostęp: 2011-07-01] Dostępny w World Wide Web: http://www.csl.sony.fr/~pachet/Continuator/.

Corno L., Snow R.E., Adapting teaching to individual differences among learners. In Wittrock M. (ed.), Handbook of research on teaching, New York, 1986, s. 605–629.

Damljanović D., Natural language interfaces to conceptual models: submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy at The University of Sheffield Department of Computer Science, March 2011 [online], 2011 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://gate.ac.uk/sale/dd/thesis/thesis.pdf.

Dąbrowski M., Geneza i charakterystyka e-edukacji, „Master of Business Administration”, [online] 2005, nr 2 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://www.kozminski.edu.pl/gfx/kozminski/files/mba/275.pdf.

Dicheva D., Dimitrova V., An approach to representation and extraction of terminological knowledge in ICALL, “Journal of Computing and Information Technology – CIT”, 1998, Vol. 6, nr 1, s. 39-52.

Dimitrova V., Dicheva D., „Who is who”: the roles in an intelligent system for foreign language terminology learning, “British Journal of Educational Technology”, 1998, Vol. 29, nr 1, s. 47-57.

Duda R. O., Hart P. E., Stork D. G., Pattern classification, New York, 2001. Chapter 2: Bayesian decision theory, s. 20-83.

Dworak P. E., Standards for music computer based instruction system. College of Music University of North Texas, TX 76203-6887 USA [online], 2011 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://pauldworak.net/publications/music/CBISYS97.pdf.

Federico P., Montague E. W., Snow E. R., Adaptive instruction: trends and issues. Aptitude, learning and instruction, cognitive process analyses of aptitude, Mahwah, 1980.

Glaser R., Adaptive education: individual, diversity and learning, New York, 1977.

Grubisic A. (et al.), Controlled experiment replication in evaluation of e-learning system’s educational influence, “Computers & Education”, 2009, Vol. 53, nr 3, s. 591-602.

Günel K., Inteligent Tutoring Systems for education: a thesis submitted to the Graduate School of Natural and Applied Sciences of Dokuz Eyl ¨ul University in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Science in Computer Engineering, Computer Engineering Program, İzmir, July, 2006 [online], 2006 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://www.akademik.adu.edu.tr/bolum/fef/matematik/webfolders/File/YL_t2019.pdf.

Günel K., Aşliyan R., Determining difficulty of questions in Intelligent Tutoring Systems, “Turkish Online Journal of Educational Technology – TOJET”, 2009, Vol. 8, nr 3, s. 14-21.

György Kurtág Jr. [strona domowa] [online], 2011 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://www.gyorgykurtagjunior.com/.

Harp S. A., Samad T., Villano M., Modelling student knowledge with self-organizing feature maps, “IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics”, 1995, Vol. 25, nr 5, s. 727–737.

Hauke K., Zarządzanie wiedzą w procesie tworzenia wykładów online. In Rozwój e-edukacji w ekonomicznym szkolnictwie wyższym [online], 2007 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://zasoby.kangur.uek.krakow.pl/konferencje.php?nr=1200001210&kat=_p;_referaty/sesja_IIa/09_e-edukacja.pdf.

Hofstetter F., Computer-based aural training: the Guido System, “Journal of Computer-Based Instruction”, 1981, Vol. 7, nr 3, s. 84-92.

Holland S., Artificial intelligence in music education: a critical review. In Miranda E. (ed.), Readings in music and artificial intelligence, Amsterdam, 2000, s. 239-274.

IMS Global Learning Consortium [online], 2011 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://www.imsglobal.org/commoncartridge.html.

Jakubowski J., Sztencel R., Wstęp do teorii prawdopodobieństwa, Warszawa, 2001. Rozdział 12: Łańcuchy Markowa, s. 263-303.

Kuźmińska-Sołśnia B., Nauczanie zdalne – istota zwartości stron webowych. In Jastriebow A. (red.), Informatyka w dobie XXI wieku: technologie informatyczne w nauce, technice i edukacji, Radom, 2009, s. 217-220.

Lee J., Park O., Adaptive instructional systems. In Spector J. M. (et al.) (ed.), Handbook of research for educational communications and technology, New York, 2008, s. 469-484.

Linckels S., Meinel Ch., A simple solution for an intelligent librarian system. In Proceedings of the IADIS International Conference of Applied Computing 2005 (IADIS AC2005). Vol. 1, Lisbon, 2005, s. 495-503.

Linckels S., Meinel Ch., Semantic interpretation of natural language user input to improve search in multimedia knowledge base, “it – Information Technologies”, 2007, Vol. 49, nr 1, s. 40-48.

Marcoulides G. A., An intelligent computer based learning program, “Collegiate Microcomputer”, 1988, Vol. 6, nr 2, s. 123-126.

Meger Z., Szósta generacja nauczania zdalnego. In Dąbrowski M., Zając M. (red.), E-edukacja dla rozwoju społeczeństwa, Warszawa, 2008, s. 151-158.

ODLIS – Online Dictionary for Library and Information Science [online], 2011 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://lu.com/odlis/odlis_e.cfm).

O’Shea T., Self J., Learning and teaching with computers, London, 1983.

Pachet F., Beyond the cybernetic jam fantasy: The Continuator, “IEEE Computer Graphics and Applications”, 2004, January/February, s. 2-6.

Reiser A. R., Instructional technology: a history. In Gagné R. M. (ed.), Instructional technology foundations, Mahwah, 1987, s. 11–48.

Różewski P., Kusztina E., Zaikin O., Modele i metody zarządzania procesem Otwartego nauczania zdalnego, Warszawa ; Szczecin, 2008.

Schaffer J. W., Harmony coach: an exploration of microcomputer-based intelligent tutoring systems in music, “Journal of Computer Based Instruction”, 1991, Vol. 18, nr 1, s. 30-36.

Scott J. G., Berger J. O, Bayes and empirical-Bayes multiplicity adjustment in the variable-selection problem, “The Annals of Statistics”, 2010, Vol. 38, nr 5, s. 2587–2619.

Stankov S. (et al.), TEx-Sys model for building Intelligent Tutoring Systems, “Computers & Education”, 2008, Vol. 51, nr 3, s. 1017-1036.

Stankov S., Grubišić A., Žitko B., E-Learning paradigm & Intelligent Tutoring Systems. In Kniewald Z. (ed.), Annual 2004 of The Croatian Academy of Engineering, Zagreb, 2004, s. 21-31.

Stecker P. M., Hintze J. M., Data-based Instructional Decision Making, July 14 2006 [presentation] [online], 2006 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://www.studentprogress.org/summer_institute/rti/DataBasedInstructionalDecisionMaking/DataBasedInstructionalDecisionMaking_powerpoint.pdf.

Swain J. P., Musical languages, New York, 1997.

SzukajEksperta.com [online], 2011 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://szukajeksperta.com/.

Theodoridis S., Koutroumbas K., Pattern recognitions, Amsterdam, 2009.

Tobias S., Another look at research on the adaptation of instruction to students characteristics, “Educational Psychologist”, 1989, Vol. 24, nr 3, s. 213–227.

Vos H. J., Applications of decision theory to computer-based adaptive instructional systems, Enschede, 1988, s. 8.

Waćkowski K., Chmielewski J. M., Rola standaryzacji platform w e-learningu, „E-mentor”, [online] 2007, nr 2 [dostęp: 2011-07-01]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-mentor.edu.pl/artykul/index/numer/19/id/406.

Wang M., Lindvall C. M., Individual differences and school learning environments, “Review of Research in Education”, 1984, Vol. 11, s. 161–225.

Wawrzyński P., Systemy adaptacyjne i uczące się, Warszawa, 2009.

Wieczorkowski K., Systemy ekspertowe w edukacji, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Informatyki w Łodzi”, 2007, Vol. 6, nr 1, s. 102-121.

Wikipedia [online], 2011 [dostęp: 2011-05-10]. Dostępny w World Wide Web: http://en.wikipedia.org/wiki/.

Zaikin O., Kushtina E., Różewski P., Model and algorithm of the conceptual scheme formation for knowledge domain in distance learning, “European Journal of Operational Research”, 2006, Vol. 175, nr 3, s. 1379-1399.




Czasopismo jest dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0).

ISSN 2299-565X